Dzień Drugi

Krajobraz przemysłowy

Środowisko, w którym żyjemy, czyli Eden vs. Status quo

100_1309.JPG
Dawno, dawno temu , gdzieś na końcu Polski, był sobie rajski zakątek. Przynajmniej tak go nazywali mieszkańcy. Dęby, buki i świerki porastały liczne jary i otaczały urokliwe stawy zasilane krystalicznie czystą wodą z licznych źródeł. Ludzie żyli jak u Pana Boga za piecem w zgodzie z sarnami pasącymi się pod lasem, przemykającymi zającami i niezliczoną ilością ptaków. Jednym słowem kraina mlekiem i miodem płynąca. Jeśli nawet trafiało się coś mniej miłego, jak na przykład - błoto, to okazywało się, że ma ono właściwości lecznicze. Dlatego w dziewiętnastym wieku powstały eleganckie sanatoria, do których przyjeżdżali z całej Polski ludzie cierpiący na reumatyzm a Jastrzębie Zdrój stało się znanym uzdrowiskiem.
DSC00051.JPG
Oprócz cudownego błota, ziemia jastrzębska zawierała też inne bogactwo, równie czarne jak borowiny, a mianowicie węgiel, z którego można było robić koks. (Ale w jego pierwotnym znaczeniu.) Z chwilą wybudowania pierwszej kopalni Jastrzębie stało się od razu miastem przemysłowym z wszystkimi konsekwencjami płynącymi z tego faktu.
100_7700.JPG
100_9964.JPG

Rajskie zielone łąki zamieniły się wkrótce w wieki plac budowy. Bloki mieszkalne przycupnęły na każdej płaskiej powierzchni. Na szczęście architekci wielkiej płyty nie zdążyli zaasfaltować głębokich jarów i schować w rurociągach wszystkich szemranych strumyczków. Za to przemysł węglowy zmienił krajobraz wywracając świat na opak, czyli to co było na dole, teraz znajduje się na górze. A krajobraz urozmaicają dodatkowe pagórki, które po bliższym przyjrzeniu się wcale tak rajsko nie wyglądają , chociaż starają się maskować swój prawdziwy charakter trawą i drzewkami.
100_6240.JPG100_9765.JPG
Obecne na terenie Jastrzębia Zdroju trzy kopalnie węgla: Jas-Mos, Zofiówka i Borynia oraz dwie elektrociepłownie są głównym źródłem zanieczyszczeń pyłowych i gazowych. Co prawda w 13 punktach pomiarowych naszego miasta SANEPID bada średnioroczne stężenia zanieczyszczeń powietrza a nawet średniodobowe stężenia dla 14 substancji: dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, fenolu, formaldehydu, amoniaku, fluoru, ołowiu, kadmu, manganu, niklu, chromu, miedzi, substancji smołowych i benzoalfapirenu, ale „Pańskie oko konia tuczy”. (Jeśli osobiście przeprowadzimy odpowiednie badania, trudniej będzie nam wmówić, że wszystko jest w porządku.) Na szczęście wyniki pomiaru wskazują, że wielkości zanieczyszczeń powietrza substancjami toksycznymi w Jastrzębiu spadają z roku na rok, z każdym nowym filtrem, zmodernizowanym kotłem czy odpylaczem.
100_2329.JPG
Town_JZ_041.JPG
100_8229.JPG100_9772.JPG

Jednym z zadań projektu Virtual Eden jest uczenie szacunku dla naturalnego środowiska. Dlatego uczniowie pierwszej klasy gimnazjalnej na lekcjach biologii prowadzonych przez pana Ireneusza Bańkę od sześciu lat przeprowadzają badania na temat wpływu zanieczyszczeń na naturalne środowisko: powietrze, wodę i glebę. W ramach realizacji projektu Comenius postanowiliśmy rozszerzyć badania na partnerskie kraje. Nasi koledzy i koleżanki w Rumunii, na Węgrzech i w Czechach wyruszyli na poszukiwanie porostów, które stanowią doskonałą uproszczoną skalę porównawczą pomocną przy ocenie stopnia skażenie powietrza dwutlenkiem siarki.
Badanie: Wpływ zanieczyszczenia na środowisko naturalne

100_1719.JPG100_1703.JPGIMG_5674.JPG IMG_5676.JPG



Aby uświadomić naszym gościom, że ta wspaniała tej deszczowej wiosny zieleń w mieście nieco przysłania istotny dla naszego zdrowia problem – degradację naturalnego środowiska przez przemysł węglowy - zatrzymaliśmy się przy kopalni węgla.